Tijdens een opstelling worden - op basis van de vraagstelling van de cliënt - vanuit het publiek representanten van de leden van het systeem van herkomst (soms meerdere generaties terug) door de cliënt in de ruimte neergezet. Eén van de bijzondere (en niet te verklaren) kenmerken van een opstelling is dat de representanten gevoelens en gedachten hebben die vaak nauw overeenkomen met degene die zij in de opstelling representeren. In het doen van de opstellingen - het neerzetten in de ruimte - worden verstoorde verhoudingen zichtbaar en ontstaat er een zichtbaar patroon waarin de spanningsvelden tussen de leden zich openbaren. Door de deelnemers letterlijk een andere plek in de ruimte in te laten nemen verandert de dynamiek en kunnen de mensen in het systeem gezonder functioneren. Deze beweging en dit beeld is voor de cliënt vaak al genoeg om het proces van heling zijn werk te laten doen om uiteindelijk los te komen van de emotionele verstrikkingen. Uiteindelijk kan de cliënt het nieuwe beeld en gevoel in zich opnemen en de oude persoonlijke werkelijkheid veranderen.

Eén vorm van systeembenadering is de systemisch-fenomenologische beschouwingswijze zoals die door Bert Hellinger ontwikkeld is. Het is een filosofische houding van waarnemen van leven, dood, familiesystemen, organisatiesystemen en grotere maatschappelijke systemen. Fenomenologisch betekent onder andere het waarnemen van de werkelijkheid, zoals die zich voordoet, in zijn volle omvang, en zonder die te willen verklaren. Hellinger gebruikte opstellingen om die werkelijkheid waar te nemen. Na jaren van intense waarneming van familiesystemen kwam daaruit naar voren hoe bepaalde mechanismen in familie- en organisatiesystemen werkzaam zijn: dat wat hij noemde het ‘persoonlijk geweten' en het ‘collectieve geweten'. Die mechanismen, die in het systeem als geheel werken, zijn ook de basis van Hellinger's observaties over ordening, erbij horen en balans in geven en nemen. Gunthard Weber heeft, bij de eerste beschrijving van Hellingers werk, deze benadering kortweg ‘systemisch' genoemd.

Familie geweten
Iedereen is ingebonden in een ‘familiesysteem'. Tot zo'n familiesysteem horen het huidige gezin met partner en kinderen, inclusief de vroeg gestorven kinderen en soms zelfs geaborteerde kinderen. Allen hebben evenveel recht op een plek. Ook vroegere partners. Verder hoort de familie van herkomst tot het familiesysteem: broers en zussen (ook degenen die als kind overleden zijn), ouders en hun vroegere partners, en grootouders. Het zogenaamde collectieve geweten van een familiesysteem, door Hellinger ook wel de ‘grote ziel' genoemd, staat niet toe dat er iemand uit het systeem wordt buitengesloten of vergeten. Dan is er later vaak iemand die onbewust deze buitengesloten persoon volgt, nadoet of eert. Zulke ‘verstrikkingen' ontstaan uit een diepe liefde voor en loyaliteit aan mensen in het familiesysteem die een zwaar lot hadden, vroeg gestorven zijn of een persoonlijke last of schuld droegen.

Opstellingen
Met de methode van opstellingen maken we gebruik van twee zaken: kennelijk ontstaat er, zodra de representanten worden opgesteld, een soort veld waarin informatie over het gehele systeem beschikbaar komt. Rupert Sheldrake noemt dit een morfogenetisch veld, Albrecht Mahr spreekt van ‘het wetende veld'. Ten tweede heeft het menselijk lichaam kennelijk het vermogen om, eenmaal in zo'n veld geplaatst, iets waar te nemen over wat er speelt in het systeem. Het komt uiterst zelden voor dat iemand deze representerende waarneming niet kan doen.

De ziel van een familie daaronder versta ik die kracht die de familie bijeen houdt en die aanstuurt op compleetheid en groei. De stem van de ziel is er altijd – maar vaak wordt die overstemd door onze emoties en denkbeelden. Als die tot rust komen kunnen we de ziel beter verstaan. 
Een opstelling wordt zorgvuldig begeleid. De kunst is om het beeld dat zich toont werkelijk te begrijpen en te benoemen op het niveau van de ziel. Daarom moet een opstelling worden begeleid door iemand die deze kunst verstaat. Een opstelling begeleiden is fenomenologisch werken: dat wat zich op dat moment onder die omstandigheden in een opstelling toont, wordt waargenomen, zonder oordeel. Dit beeld doet ons even inhouden, het verschaft toegang tot een nieuwe dimensie in het bewustzijn en schenkt ons zijn inzichten. Dan komt langzaam het ritme weer terug in het ademen, het voelen en denken en het weten. Je gaat verder, niets is meer zoals daarvoor. De koers is een fractie gewijzigd en naarmate de tijd vordert, wordt duidelijk waar deze nieuwe richting toe kan leiden.  

“Een familieopstelling is in wezen een eenvoudige methode” 
(Bert Hellinger in het boek: De wijsheid is voortdurend onderweg, uit hetzelfde boek het beeld van Heidegger)

Uit het verborgene

komt iets aan het licht

in het onverborgene

en dan zinkt het weer terug

naar het verborgene.

Trauma opstellingen
Veel psychische en lichamelijke symptomen kunnen een weerspiegeling zijn van traumatische ervaringen.Trauma's zijn ervaringen die mensen hulpeloos en machteloos maken en hen volledig overvragen. Zij zijn bij vol bewustzijn niet te verdragen en niet uit te houden. Psychische splitsingen zijn dan ook de laatste redding in zo'n situatie. Zo ontstaan er (in een eenvoudig geval) twee gescheiden personen in één mens: de getraumatiseerde en de overlevende. Zij helpen om te overleven. Het getraumatiseerde deel blijft in zijn ontwikkeling en zijn lijden steken. Het overlevingsdeel beschermt en controleert het getraumatiseerde deel.Traumaopstellingen geven zicht op deze beide delen en kunnen zo bijdragen aan het helen van het trauma.

Een unieke combinatie van Opstellingen en Traumawerk. Tijdens een opstelling komen vaak problemen naar voor die een traumatische oorsprong hebben. Via kleine rituelen of zinnetjes wordt ontspanning gebracht. De échte healing gebeurt vaak pas nadien of soms ook niet. 

De trauma's waarmee gewerkt wordt in deze dag kunnen bekende traumatische ervaringen zijn, maar kunnen ook, ongekende en onbewuste trauma's zijn. De term trauma wordt hier iets ruimer gebruikt dan normaal verondersteld.
De trauma's waarvan hier sprake zijn een soort geheugen effect van je lichaam dat ervoor zorgt dat je in bepaalde situaties een traumatisch reactiepatroon vertoont, zoals vastlopen, vluchten of vechten. Je bent bijvoorbeeld van plan iets tegen iemand te zeggen, je hebt de tekst klaar en op het moment van de confrontatie komt er niets uit of komt er een andere tekst uit. We hebben allen honderden van dergelijke kleinere trauma's. Sommige kunnen behoorlijk vervelend zijn.

Tijdens de trauma-opstellingen wordt een unieke combinatie van Opstellingen en Trauma werk gebruikt. Via de opstelling wordt een bepaalde setting opgesteld en nadien worden met bewegingen, houdingen, aanrakingen, geluiden en andere lichamelijke prikkels gewerkt om het trauma, dat als spanning in het lichaam opgeslagen zit, te ontladen en in beweging te brengen.